Uciec przed smogiem

0
95
views

Sukcesem Inspekcji Ochrony Środowiska jest przede wszystkim ograniczenie emisji szkodliwych substancji z zakładów przemysłowych. Obecnie jednym z ważniejszych zadań Inspekcji jest walka ze smogiem.

Problem smogu to problem społeczny.

Zgodnie z raportami WHO z powodu powikłań wynikających ze złej jakości powietrza, w Polsce co roku umiera ok. 40 tys. osób. Za największe emisje zanieczyszczeń, w tym pyłów zawieszonych PM2,5, PM10 oraz benzo(a)pirenu odpowiadają m.in. stare kopcące piece grzewcze, spalanie śmieci oraz spaliny samochodowe. To one powodują smog.

Od 2017 r. rząd wdraża program „Czyste powietrze”. Przeznaczy na ten cel 103 mld zł w ciągu 11 lat. Weszło też w życie rozporządzenie kładące kres produkcji tzw. kopciuchów, czyli najstarszych pieców, niespełniających nawet najłagodniejszych norm emisji spalin. Za ich wprowadzenie na polski rynek grożą kary – zakłada projekt nowelizacji ustawy – Prawo ochrony środowiska oraz ustawy o inspekcji handlowej.

Znowelizowano tzw. ustawę antysmogową, która pozwoliła władzom samorządowym określić wymagania dla paliw i urządzeń grzewczych, stosowanych na ich terenie. Choć efekty tych działań jeszcze nie są widoczne, to widać, że mobilizacja w miastach i gminach rośnie. Radni Dolnego Śląska przyjęli pakiet trzech uchwał antysmogowych: jedna ma obowiązywać we Wrocławiu, druga w miejscowościach uzdrowiskowych, zaś trzecia w pozostałej części województwa. Warszawscy radni zdecydowali o przeznaczeniu 300 mln zł na wymianę „kopciuchów” do 2022 r. Stolica przede wszystkim w transporcie nisko emisyjnym widzi potencjał na zdrowsze powietrze. Od września w Krakowie nie można spalać w indywidualnych piecach paliw stałych – ani węgla, ani drewna.

Ze smogiem starają się uporać wojewódzkie inspektoraty ochrony środowiska. Będą kontrolować i karać. Jeśli gminy nie realizują swoich obowiązków mających poprawić jakość powietrza mogą zapłacić kary do 500 tys. zł. Chodzi o wymianę przestarzałych pieców, termomodernizacje budynków oraz dopłacenie mieszkańcom do tego typu inwestycji. I tak np., dwie z ośmiu małopolskich gmin będą musiały zapłacić za brak walki ze smogiem. Jak wykazali inspektorzy, średnio w co drugiej gminie w Małopolsce wystąpiły nieprawidłowości. Gminy nie wykonywały swoich obowiązków zapisanych w Programie ochrony powietrza w latach 2013–2015. Pewne jest, że zostaną ukarane.

Wojewódzki inspektor ochrony środowiska (także wójt, burmistrz, prezydent miasta) może też zlecić kontrolę prywatnych posesji, w których istnieje podejrzenie palenia w piecach szkodliwymi odpadami.

W całym kraju trwają kampanie edukacyjne na temat źródeł zanieczyszczeń i ich skutków dla zdrowia. Spalanie śmieci w przydomowych piecach to nie tylko łamanie prawa, ale przede wszystkim trucie siebie, rodziny, sąsiadów i środowiska. Pył PM10 może zawierać metale ciężkie, dioksyny i furany oraz rakotwórczy benzo(a)piren – ostrzega mazowiecki IOŚ. To przykład jak ważna jest dla społeczeństwa praca Inspekcji Ochrony Środowiska. Pracownicy wojewódzkich inspektoratów zobowiązani są przesyłać do GIOŚ informacje o przekroczeniach norm odnotowanych przez lokalne staje pomiarowe.

Główny Inspektorat Ochrony Środowiska dostarcza obywatelom i organom państwa informacje o stanie powietrza. Prowadzi portal jakości powietrza i aplikację mobilną „Jakość powietrza w Polsce”. Codziennie aktualizowane dane o stanie powietrza. Są dostępne na stronie Inspekcji www.powietrze.gios.gov.pl. Walka ze smogiem staje się skuteczniejsza dzięki sprawnej, dobrze wyposażonej Inspekcji Ochrony Środowiska.

 

 

Krystyna Forowicz